Babam emekli olduğunun ikinci yılında evin çatısını yenilemek zorunda kaldı. "Bankalar emekliye kredi vermiyor" diye baştan pes etmişti; ben de "abartıyorsun" deyip araştırmaya girişince ikimiz de şaşırdık: Kredi kapısı kapanmıyordu, ama kurallar tamamen değişiyordu. O süreçte öğrendiklerimi, sonrasında teyzem ve bir komşum için tekrarladığım aynı karşılaştırma turunu burada anlatıyorum.
Emekli birinin geliri aslında bir bankanın en sevdiği gelir türü: düzenli, belgeli, işsiz kalma riski yok. Buna rağmen üç noktada tıkanıyoruz:
Bir de kimsenin başta söylemediği bir kalem var: hayat sigortası. Emeklide primler yaşa bağlı olarak yükseliyor ve bu tutar krediye eklendiğinde maliyet ciddi şekilde değişebiliyor. Faizin nasıl işlediğini ve ek masrafların toplam geri ödemeye nasıl bindiğini bilmiyorsanız, karşılaştırma yapmadan önce o konuya bir göz atmanızı öneririm.
Beş farklı yol denedim ya da en azından teklif aldım. Kabaca şöyle bir tablo çıktı:
| Seçenek | Tipik vade | Maliyet seviyesi | Kime uygun | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|---|---|
| Emeklilere özel ihtiyaç kredisi (maaşı o bankadan alanlar) | 12–48 ay | Genelde en düşük | Maaşını taşımaya razı olan herkes | Kampanya faizi için maaş taahhüdü ve belirli süre bekleme şartı olabilir |
| Standart ihtiyaç kredisi (maaş bağlantısı olmadan) | 12–36 ay | Orta–yüksek | Maaşını taşımak istemeyenler | Onay oranı düşük, tutar sınırlı |
| Mevduat, altın veya fon rehni karşılığı kredi | Esnek | Düşük | Birikimi olup bozmak istemeyenler | Birikim bloke olur; nakit ihtiyacı acilse sıkışırsınız |
| Konut/taşıt teminatlı kredi | 36 ay ve üzeri | Düşük–orta | Yüksek tutar gerekenler | Ekspertiz, ipotek masrafı; süreç haftalar sürer |
| Kredi kartı nakit avans / taksitli avans | 1–12 ay | En yüksek | Sadece çok küçük ve çok kısa ihtiyaçlar | İşlem ücreti + faiz; alışkanlığa dönüşmesi kolay |
Bir de altıncı yol var: yakınının adına kredi çekmek. Babam bunu düşündü, ben karşı çıktım. Yasal olarak sorun yok ama borç kimin adına ise onun kredi puanını ve borçluluk oranını etkiliyor; aile içi anlaşmazlıkta hukuki dayanağı da olmuyor. Gerekiyorsa kefillik daha şeffaf bir çözüm.
En büyük farkı yaratan kalem faiz değil, maaşını taş