Borçla ilk kez ciddi şekilde yüzleştiğim gün, elimde üç farklı bankanın kredi kartı ekstresi ve bir ihtiyaç kredisi taksit tablosu vardı. Toplam borcumun ne kadar olduğunu biliyordum ama hangi borcun bana en pahalıya geldiğini bilmiyordum. İşte problem tam olarak buradaydı: ödeme yapıyordum, para çıkıyordu, borç azalmıyordu. Aşağıda o dönemde denediğim ve sonrasında yıllarca üzerine düşündüğüm yöntemleri, kendi deneyimimle birlikte karşılaştırıyorum.
Çoğu kişi "borcum var" der ama iki farklı sorunu birbirine karıştırır. Birincisi faiz sorunu: borcun bileşik faizle büyümesi. İkincisi nakit akışı sorunu: aylık taksitlerin gelirinizin çok büyük bir kısmını yemesi. Ben ilk başta ikincisini çözmeye çalıştım, yani taksitleri küçültmeye uğraştım. Vade uzattım, taksit düştü, rahatladım. Altı ay sonra toplam ödeyeceğim tutarın arttığını fark ettim. Faiz oranlarının nasıl çalıştığını gerçekten kavramadan borç azaltma kararı vermenin bedeli buydu.
Bu yüzden ilk adım olarak şu üç kolonlu listeyi kağıda yazmanızı öneriyorum:
Bu tabloyu çıkardığımda gördüm ki en büyük borcum en pahalı borcum değildi. Kredi kartının nakit avans bakiyesi, tutar olarak en küçük olmasına rağmen aylık maliyeti en yüksek kalemdi. Bu tek bilgi bile stratejimi değiştirdi.
Borçtan çıkmanın sihirli bir yolu yok; ama karakterinize ve tablonuza uyan bir yol var. İşte deneyimlediğim ve gözlemlediğim seçenekler:
| Yöntem | Nasıl işler | Güçlü yanı | Zayıf yanı | Kime uygun |
|---|---|---|---|---|
| Kartopu | En küçük borcu önce kapatırsın, ardından bir üstüne geçersin | Hızlı psikolojik zafer, motivasyon | Toplamda daha fazla faiz ödeyebilirsin | Motivasyonu düşük, daha önce vazgeçmiş olanlar |
| Çığ (faiz odaklı) | En yüksek faizli borcu önce kapatırsın | Matematiksel olarak en az maliyet | İlk borcun kapanması uzun sürebilir, sabır ister | Sayılara bakarak motive olanlar |
| Birleştirme / yeniden yapılandırma | Tüm borçları tek ve daha düşük maliyetli krediye taşırsın | Tek taksit, takip kolaylığı, nakit akışı rahatlar | Vade uzarsa toplam maliyet artar; harcama alışkanlığı değişmezse borç tekrar büyür | Yüksek faizli kart borcu olan, düzenli geliri olanlar |
| Bankayla görüşme | Gecikmiş borç için taksitlendirme veya faiz indirimi talep edersin | Ödeme gücünün üstündeki borçta tek gerçekçi yol | Kredi notunu etkileyebilir, süreç zaman alır | Ödemeleri aksamış, takibe düşme riski olanlar |
Ben ikisini birleştirdim: en küçük iki borcu kartopu mantığıyla hızla kapattım (bu bana "yapabiliyorum" hissini verdi), sonra kalan iki büyük borçta faiz odaklı yola geçtim. Bu hibrit yaklaşım kitaplarda pek geçmiyor ama gerçek hayatta işe yarıyor.
Birleştirme kredisi cazip görünür, çünkü tek taksit ve düşük görünen bir oran sunar. Ama teklifi değerlendirirken sadece faiz oranına bakmayın:
Faiz oranıyla oynayamadığım dönemlerde ödeme hızını artırmaya odaklandım. En çok işe yarayanlar: